Pałac w Mosznej – Opolszczyzna
Pałac w Mosznej
Moszna to niewielka miejscowość położona w województwie opolskim, około 30 kilometrów od Opola i kilkanaście kilometrów od Krapkowic. Wieś liczy zaledwie kilkuset mieszkańców, jednak każdego roku odwiedzają ją dziesiątki tysięcy turystów z Polski i zagranicy. Dogodne położenie sprawia, że Pałac w Mosznej jest doskonałym celem jednodniowej wycieczki zarówno z Opola, jak i z Górnego Śląska czy Dolnego Śląska. Blisko stąd również do granicy z Czechami.
Pałac w Mosznej czy zamek w Mosznej?
To pytanie zadaje sobie niemal każdy, kto planuje odwiedzić jedną z najpiękniejszych rezydencji w Polsce. W internecie można spotkać zarówno określenie Pałac w Mosznej, jak i Zamek w Mosznej. Która nazwa jest właściwa?
Z punktu widzenia historii architektury odpowiedź jest dość prosta. Zamkiem nazywa się budowlę o charakterze obronnym, wyposażoną w mury, baszty czy fosę, której podstawową funkcją była ochrona mieszkańców. Pałac natomiast od początku pełnił funkcję reprezentacyjnej i wygodnej rezydencji arystokracji lub bogatych właścicieli ziemskich.
Moszna nigdy nie była twierdzą ani zamkiem obronnym. Powstała jako okazała rezydencja mieszkalna, dlatego poprawną nazwą jest „Pałac w Mosznej”. Skąd więc określenie „Zamek”? W dużej mierze wynika ono z wyglądu budowli. Strzeliste wieże, liczne wieżyczki, bogato zdobione elewacje i bajkowa sylwetka sprawiają, że wielu osobom przypomina średniowieczny zamek.
Co ciekawe, także oficjalne materiały promocyjne często posługują się nazwą „Zamek w Mosznej”, ponieważ jest ona bardziej rozpoznawalna wśród turystów. W praktyce obie nazwy funkcjonują równolegle, choć historycznie i architektonicznie właściwsze jest określenie Pałac w Mosznej.
Krótka historia Pałacu w Mosznej
Historia rezydencji sięga XVIII wieku, kiedy powstał barokowy pałac stojący w miejscu dzisiejszej budowli. Przełomowym wydarzeniem był pożar w 1896 roku, który zniszczył znaczną część obiektu.
Ówczesny właściciel, Franz Hubert von Tiele-Winckler, postanowił nie tylko odbudować rezydencję, ale także znacznie ją rozbudować. Prace trwały przez wiele lat, dzięki czemu powstała niezwykła budowla łącząca kilka stylów architektonicznych. W tym neogotycka część wschodnia wraz z oranżerią i neorenesansowe skrzydło zachodnie. To właśnie między innymi ta różnorodność sprawia, że Pałac w Mosznej uchodzi za jedno z najbardziej charakterystycznych dzieł architektury rezydencjonalnej w Polsce.
Do 1945 roku majątek należał do rodziny von Tiele-Winckler, jednego z najbogatszych rodów przemysłowych na Górnym Śląsku.
Po II wojnie światowej do roku 2013 w pałacu znajdowały się różne instytucje między innymi Centrum Terapii Nerwic. Obecnie jedna część zabytku przeznaczona jest na pokoje noclegowe, a druga udostępniona do zwiedzania turystycznego. Po pałacowych komnatach w określonych godzinach oprowadza przewodnik. Można też zdecydować się na zwiedzanie samodzielne. Niestety znaczna część dawnego wyposażenia – w tym meble, obrazy, bibeloty została wywieziona albo zniszczona przez stacjonujące tu w roku 1945 oddziały armii radzieckiej. Mimo to jest co oglądać. Zachowane wnętrza, bogata architektura i liczne detale sprawiają, że zwiedzanie pozostawia ogromne wrażenie.
99 wież i 365 pomieszczeń czy na pewno?
Najbardziej znaną ciekawostką dotyczącą Pałacu w Mosznej jest liczba jego wież i pomieszczeń. Według powszechnie powtarzanej informacji budowla posiada 99 wież i wieżyczek oraz 365 pomieszczeń – po jednym na każdy dzień roku.
Czy rzeczywiście ktoś je policzył? Trudno dziś to jednoznacznie potwierdzić. Część historyków uważa, że liczby te mają charakter bardziej symboliczny niż dosłowny. My nie sprawdzaliśmy, ale jak będziecie w Mosznej możecie spróbować czy się tyle doliczycie. Tak czy owak cały obiekt ma około 8 tysięcy metrów kwadratowych powierzchni i imponuje zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz.
Pałac od lat uznawany jest za jedną z najbardziej bajkowych budowli w Polsce. Wielu turystów porównuje go do zamków znanych z filmów Disneya, choć w rzeczywistości powstał niezależnie od nich.
Rezydencja jest także miejscem licznych wydarzeń kulturalnych. Organizowane są tutaj koncerty, wystawy, pokazy historyczne oraz słynne Święto Kwitnącej Azalii, które każdego roku przyciąga tysiące odwiedzających.
Ze względu na wyjątkową architekturę Pałac w Mosznej często pojawia się w sesjach fotograficznych oraz materiałach promujących województwo opolskie.
Bez względu na to, czy nazwiesz go pałacem czy zamkiem, jedno jest pewne – jest to jedna z najbardziej niezwykłych rezydencji w Polsce i obowiązkowy punkt na mapie atrakcji województwa opolskiego.
Na co szczególnie zwrócić uwagę podczas zwiedzania Pałacu w Mosznej?
Zwiedzając Pałac w Mosznej, łatwo skupić się wyłącznie na jego bajkowej bryle. Warto jednak poświęcić chwilę także detalom, bo to one najlepiej pokazują kunszt architektów i dawny przepych rezydencji.
Już z zewnątrz uwagę przyciągają wspomniane wcześniej liczne wieże i wieżyczki, ozdobne szczyty, balkony oraz bogato dekorowane elewacje. Każda strona pałacu wygląda nieco inaczej, dlatego warto obejść budynek dookoła. Najbardziej efektowne zdjęcia można zrobić od strony głównego dziedzińca oraz od strony parku, gdzie w pełni widać malowniczą sylwetkę rezydencji.
Podczas zwiedzania wnętrz warto zwrócić uwagę na reprezentacyjne sale z zachowanymi drewnianymi stropami, kominkami i dekoracjami. Choć większość oryginalnego wyposażenia nie przetrwała II wojny światowej, zachowane elementy architektoniczne pozwalają wyobrazić sobie, jak wyglądało życie rodziny von Tiele-Winckler na początku XX wieku. Ciekawym miejscem są także pałacowe korytarze, które dzięki licznym oknom oferują piękne widoki na park.
Jeśli jest taka możliwość, warto wejść na jedną z udostępnionych wież. Z góry doskonale widać zarówno cały pałacowy kompleks, jak i rozległy park krajobrazowy otaczający rezydencję.
Park otaczający pałac
Równie dużą atrakcją jest rozległy park krajobrazowy o powierzchni około 200 hektarów.
Spacerując alejkami, można podziwiać kilkusetletnie dęby, platany, lipy oraz inne pomnikowe drzewa. W maju i czerwcu park zamienia się w prawdziwe morze kolorów za sprawą kwitnących azalii i rododendronów. To właśnie wtedy Moszna prezentuje się najpiękniej i przyciąga fotografów z całej Polski.
Warto również odnaleźć rodzinny cmentarz rodu von Tiele-Winckler, ukryty w spokojnej części parku. To miejsce przypomina o dawnych właścicielach rezydencji i stanowi ciekawy element historii całego założenia pałacowego.
Na zakończenie spaceru dobrze jest usiąść na jednej z ławek lub zatrzymać się nad stawem. Zwiedzanie warto zaplanować tak, aby pozostawić sobie czas na spokojny spacer po parku – to właśnie połączenie niezwykłej architektury i rozległego, zabytkowego ogrodu sprawia, że Pałac w Mosznej jest miejscem tak wyjątkowym.
Co w pobliżu?
Zachęcamy do odwiedzenia pobliskich Krapkowic i Głogówka. Warto zaliczyć ciekawe, choć mało znane Muzeum Sztuki Sakralnej w Ligocie Dolnej. No i oczywiście Górę Świętej Anny
Więcej informacji na temat miejsca, godziny otwarcia i ceny biletów znajdziecie na stronie: https://mosznazamek.pl/
Foto: Teodor Wilk oraz własne