Szczawnica i Krościenko nad Dunajcem

Szczawnica i Krościenko nad Dunajcem

Szczawnica i Krościenko nad Dunajcem – baza wypadowa w Pieniny

Szczawnica i Krościenko nad Dunajcem są najbardziej znanymi miejscowościami u podnóża Pienin. Stanowią dobrą bazę wypadową w te góry. Natomiast w latach 1973-82 były połączone w administracyjny twór, który nazywał się właśnie Szczawnica – Krościenko.

Szczawnica – Zdrój

Szczawnica jest nie tylko miastem turystycznym, ale także uzdrowiskowym. Liczy około 6 tysięcy stałych mieszkańców, ale właśnie ze względu na okoliczne sanatoria i domy wczasowe zawsze jest tu więcej ludzi. Nie tylko w wakacje. Przez centrum miejscowości przepływa niewielka rzeka Grajcarek, która nieco dalej łączy się z Dunajcem. Prócz tego płyną są jeszcze Szczawny Potok, Potok Skotniski i Sopotnica. W Szczawnicy mają koniec słynne spływy z flisakami, których początek jest kilka kilometrów stąd w Sromowcach.

Szczawnica leży na granicy pomiędzy Beskidem Sądeckim, a Pieninami. Ze względu na górskie położenie miasta domy mieszalne znajdują się na różnych wysokościach, te najwyżej położone są nawet ponad 830 m.n.p.m.

Historia Szczawnicy sięga początków XV stulecia. Co ciekawe znacznie ważniejsze było wówczas Krościenko (obecnie jest odwrotnie). W czasie zaborów tereny te dostały się pod panowanie Austrii. Za twórcę uzdrowiska w Szczawnicy uchodzi Józef Szalay, który pierwsze budynki zdrojowe, a także kaplicę zdrojową wzniósł w połowie XIX wieku. Również Szalay jest twórcą tutejszego Parku Górnego. W roku 1935 w Szczawnicy powstało pierwsze w Polsce nowoczesne inhalatorium. Natomiast w Pijalni Wód Mineralnych można spróbować kilka rodzajów szczawy czyli kwaśnej wody bogatej w sole mineralne i mikroelementy. Na leczenie przyjeżdżają tu głownie ludzie cierpiący na problemy układu oddechowego i reumatyzm.

Co warto zobaczyć w Szczawnicy?

Jest tu sporo zabytków – między innymi stare wille, z których każda ma swoją własną nazwę jak n.p. “Alma”, “Holenderka”, “Danusia” i jeszcze kilka innych. Są dawne domy zdrojowe, wspomniana wyżej pijalnia wód, altany i kaplice parkowe. Natomiast najstarszym budynkiem uzdrowiska jest Dwór Szalayów. Koniecznie trzeba też wspomnieć ładny dziewiętnastowieczny kościół św. Wojciecha.

Warto się przejść na spacer przez miasto. Zwłaszcza ładnie zrobiony jest deptak wzdłuż wspomnianego wyżej Grajcarka. Ze Szczawnicy można wjechać wyciągiem krzesełkowym na pobliską Palenicę (722 m.n.p.m.) Spośród tutejszych muzeów najbardziej znane jest Muzeum Pienińskie.

Szlaki piesze ze Szczawnicy

czerwony – wzdłuż Dunajca do Czerwonego Klasztoru na Słowacji

niebieski – ze Szczawnicy Dolnej na Trzy Korony

niebieski od dworca PKS na Przehybie przez dolinę Sopotnickiego Potoku

zielony od dworca PKS na Przehybie przez Łysiny

żółty – na Dzwonkówkę

żółty na Szafranówkę

niebieski – ze Szczawnicy Dolnej na Wysokie Skałki

Czasy przejścia różne źródła różnie podają, więc nie piszemy ich bo nie wszystkie zdołaliśmy sprawdzić osobiście.

Krościenko nad Dunajcem

Krościenko nad Dunajcem obecnie oficjalnie jest wsią, chociaż w latach 1348 – 1934 miał prawa miejskie. I rzeczywiście zanim sprawdziliśmy w encyklopedii byliśmy przekonani, że jest to małe miasteczko. Co więcej było miastem królewskim, czyli należało bezpośrednio do króla. Oprócz Centrum do Krościenka zalicza się także około 30 pomniejszych części i przysiółków, w których łącznie mieszka blisko 3 i pół tysiąca ludzi (nie licząc przybyłych turystów). Podobno już w połowie XIII stulecia istniała w tym miejscu wioska o nazwie Trosztenko. Podobnie jak opisaną wyżej Szczawnicę miejscowość otaczają góry – Pieniny, Beskid Sądecki i Gorce. Tutaj też znajdują się źródła wód mineralnych.

Do najciekawszych atrakcji turystycznych Krościenka należą Muzeum Pienińskiego Parku Narodowego, i zabytkowy kościół Wszystkich Świętych. Jest także Zamek Pieniński, a raczej ruiny zamku, bo zostało z tego już bardzo niewiele.

W Krościenku znajduje się centrala Ruchu Światło – Życie założonego przez księdza Franciszka Blachnickiego (popularnie zwanego “Oazą”).

Szlaki z Krościenka

Czerwony – na Radziejową

Czerwony – na Turbacz

żółty na przełęcz Szopka – dalej niebieskim na Trzy Korony

zielony na Czertezik – dalej niebieskim na Sokolą Perć

zielony – przełęcz Sosnów – dalej niebieskim na Sokolicę

Foto & video

: własne

Leave a Reply