Cieszyn i Czeski Cieszyn - atrakcje i zwiedzanie

Cieszyn i Czeski Cieszyn przez stulecia stanowiły jeden organizm miejski. Dzisiaj są to dwa odrębne miasta położone w dwóch państwach – Polsce i Czechach. Granicę wyznacza rzeka Olza. Po polskiej stronie znajduje się prawobrzeżna, historyczna część Cieszyna, natomiast na lewym brzegu leży Czeski Cieszyn, czyli Český Těšín.

Obecnie granicę można swobodnie przekraczać mostami, a spacer z jednego miasta do drugiego zajmuje zaledwie kilka minut. Trudno uwierzyć, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu na mostach znajdowały się przejścia graniczne, przed którymi ustawiały się długie kolejki. Odprawa niejednokrotnie trwała nawet kilka godzin.

Cieszyn – krótka historia miasta

Cieszyn znajduje się w południowej części województwa śląskiego, w historycznym regionie nazywanym Śląskiem Cieszyńskim. Należą do niego również popularne miejscowości Beskidu Śląskiego, takie jak Ustroń, Wisła czy Istebna.

Początki osadnictwa na tym terenie sięgają znacznie wcześniejszych czasów niż powstanie średniowiecznego miasta. Już w IX wieku na terenie dzisiejszego Cieszyna istniał gród zamieszkiwany przez słowiańskie plemię Gołęszyców. Prawa miejskie Cieszyn otrzymał na początku XIII wieku, a pod koniec tego stulecia stał się stolicą Księstwa Cieszyńskiego.

Przez kilka wieków księstwem rządzili Piastowie cieszyńscy. Po śmierci ostatniej przedstawicielki tej dynastii, księżnej Elżbiety Lukrecji, w 1653 roku ziemie przeszły bezpośrednio pod panowanie Habsburgów.

Po zakończeniu I wojny światowej o Śląsk Cieszyński spierały się odrodzona Polska i Czechosłowacja. W lipcu 1920 roku region został podzielony, a granicę w samym mieście poprowadzono wzdłuż Olzy. Historyczne centrum znalazło się po stronie polskiej, natomiast dworzec kolejowy i część przemysłowa przypadły Czechosłowacji. W ten sposób powstał Czeski Cieszyn.

Atrakcje turystyczne Cieszyna – co warto zobaczyć?

Większość najstarszych zabytków znajduje się po polskiej stronie miasta. Zwiedzanie warto rozpocząć od Wzgórza Zamkowego. Dawnego zamku książęcego już nie ma, ale zachowały się tutaj Wieża Piastowska oraz romańska rotunda św. Mikołaja i św. Wacława, znana z rewersu banknotu o nominale 20 złotych.

Na wzgórzu znajduje się również XIX-wieczny Pałac Myśliwski Habsburgów. Z Wieży Piastowskiej można podziwiać panoramę Cieszyna, Czeskiego Cieszyna, doliny Olzy, a przy dobrej widoczności także Beskidów.

Ze Wzgórza Zamkowego warto przejść ulicą Głęboką w stronę cieszyńskiego Rynku. Otaczają go zabytkowe kamienice, a jego najważniejszą budowlą jest ratusz. To dobre miejsce na chwilę odpoczynku przed dalszym zwiedzaniem.

Kościoły w Cieszynie

Wielokulturowa historia miasta widoczna jest w jego zabytkach sakralnych. Jednym z najważniejszych jest kościół św. Marii Magdaleny, pełniący funkcję kościoła parafialnego. Warto zobaczyć również kościół Świętej Trójcy, niewielki kościół św. Jerzego oraz Kościół Jezusowy, będący jednym z największych kościołów ewangelickich w Polsce.

Niedaleko Rynku, przy ulicy Szersznika, znajduje się kościół franciszkanów w Cieszynie, noszący wezwanie Podwyższenia Krzyża Świętego. Świątynia powstała na początku XVIII wieku w wyniku rozbudowy wcześniejszej kaplicy. Początkowo opiekowali się nią jezuici, natomiast obecnie posługują tutaj franciszkanie.

Kościół nie jest duży, ale jego barokowe wnętrze prezentuje się bardzo interesująco. Szczególną uwagę zwraca późnobarokowy ołtarz główny z końca XVIII wieku. Warto zajrzeć do środka, zwłaszcza że świątynia znajduje się blisko innych najważniejszych atrakcji Cieszyna.

Muzeum Śląska Cieszyńskiego

Miłośnicy historii powinni odwiedzić Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Placówka mieści się w zabytkowym Pałacu Larischów przy ulicy Regera. Jej początki sięgają 1801 roku, dlatego zaliczana jest do najstarszych publicznych muzeów na ziemiach polskich.

W muzeum można poznać historię Cieszyna oraz całego Śląska Cieszyńskiego. Ekspozycja przedstawia między innymi dzieje miasta, kulturę jego mieszkańców, sztukę, rzemiosło oraz przemiany zachodzące w regionie na przestrzeni kolejnych stuleci. Wśród zbiorów znajdują się zabytkowe meble, obrazy, stroje, przedmioty codziennego użytku oraz pamiątki związane z Piastami cieszyńskimi i Habsburgami.

Do muzeum przylega Park Pokoju – niewielki, zaciszny ogród położony w samym centrum miasta. To dobre miejsce na krótki odpoczynek podczas zwiedzania.

Muzeum Drukarstwa w Cieszynie

Kolejną interesującą atrakcją jest Muzeum Drukarstwa w Cieszynie. Nie przypomina ono typowej placówki muzealnej, ponieważ zgromadzone w nim urządzenia tworzą niemal kompletny warsztat dawnej drukarni.

Można tutaj zobaczyć zabytkowe maszyny drukarskie, prasy, urządzenia introligatorskie, czcionki oraz narzędzia wykorzystywane przez zecerów. Największą atrakcją są pokazy prezentujące tradycyjne metody składania tekstu i drukowania. Dzięki temu łatwiej zrozumieć, jak wiele pracy wymagało kiedyś przygotowanie książki, gazety albo zwykłej ulotki.

Muzeum przypomina także o bogatych tradycjach drukarskich Cieszyna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne zasady zwiedzania oraz godziny otwarcia, zwłaszcza że w placówce mogą być prowadzone prace modernizacyjne.

Studnia Trzech Braci i legenda o początkach Cieszyna

Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc w Cieszynie jest Studnia Trzech Braci. Zgodnie z legendą w 810 roku spotkali się przy niej Bolko, Leszko i Cieszko – synowie legendarnego księcia Leszka III. Bracia mieli tak bardzo ucieszyć się ze spotkania, że założoną w tym miejscu osadę nazwali Cieszynem.

To oczywiście legenda, której nie potwierdzają źródła historyczne. Pierwsza znana pisemna wzmianka o Cieszynie, występującym pod nazwą „Tescin”, pochodzi z 1155 roku. Opowieść o trzech braciach pozostaje jednak jednym z najważniejszych elementów lokalnej tradycji.

Wenecja Cieszyńska nad Młynówką

Od Studni Trzech Braci jest już bardzo blisko do Wenecji Cieszyńskiej. To urokliwy fragment miasta rozciągający się wzdłuż kanału Młynówka. Nad wodą stoją dawne domy rzemieślników, wyposażone w niewielkie mostki prowadzące bezpośrednio do budynków.

Nie jest to duża atrakcja, ale zdecydowanie warto uwzględnić ją na trasie spaceru. Stare kamienice, płynąca obok nich woda i spokojna atmosfera tworzą jedno z najbardziej malowniczych miejsc w Cieszynie.

Czeski Cieszyn – co zobaczyć po drugiej stronie Olzy?

Podczas wycieczki warto przejść przez Most Przyjaźni albo Most Wolności i odwiedzić także Czeski Cieszyn. Zabytków jest tutaj mniej niż po stronie polskiej, ponieważ historyczne centrum dawnego miasta pozostało w Polsce. Czeska część ma jednak własny Rynek, reprezentacyjny dworzec kolejowy, kawiarnię Avion oraz interesujące obiekty związane z historią pogranicza.

W obu miastach działają muzea poświęcone dziejom regionu. Po polskiej stronie jest to Muzeum Śląska Cieszyńskiego, natomiast w Czeskim Cieszynie można odwiedzić Muzeum Ziemi Cieszyńskiej. Placówka prezentuje historię, przyrodę i kulturę czeskiej części Śląska Cieszyńskiego.

Spacer po obu stronach Olzy pozwala dostrzec, jak inaczej rozwijały się części miasta rozdzielonego w 1920 roku. Jednocześnie polski Cieszyn i Český Těšín nadal łączy wspólna historia, kultura oraz liczne wydarzenia organizowane po obu stronach granicy.

Gdzie zjeść w Cieszynie?

Po zwiedzeniu najważniejszych atrakcji warto znaleźć chwilę na odpoczynek i dobry posiłek. Restauracja Liburnia, położona niedaleko centrum miasta, będzie dobrym miejscem na obiad lub kolację.

Czy warto odwiedzić Cieszyn i Czeski Cieszyn?

Cieszyn jest jednym z najciekawszych miast południowej części województwa śląskiego. Łączy zabytki, piękne widoki, muzea, świątynie różnych wyznań oraz atmosferę pogranicza. W czasie jednej wycieczki można zwiedzić dwa miasta i dwa państwa, nie korzystając z samochodu ani komunikacji publicznej.

Na dokładne poznanie polskiego Cieszyna oraz Czeskiego Cieszyna najlepiej przeznaczyć cały dzień. Jeżeli planujecie odwiedzić kilka muzeów, warto pozostać tutaj dłużej. Przed wyjazdem sprawdźcie aktualne godziny otwarcia poszczególnych obiektów, ponieważ mogą się one zmieniać.