Gotycki zamek i kościół w Reszlu

Gotycki zamek i kościół w Reszlu należą z pewnością do najpiękniejszych i najciekawszych zabytków nie tylko w tym mieście ale na całej Warmii.

Zamek w Reszlu

Obecny zamek powstał w drugiej połowie XIV wieku. Przypuszcza się, że wcześniej mogła istnieć tu drewniano-ziemna strażnica chroniąca pogranicze przed plemieniem pruskim Bartów. Jednak brakuje jednoznacznych dowodów archeologicznych, które potwierdzałyby jej istnienie.

Gotycka budowla była własnością biskupów warmińskich i pełniła funkcję administracyjno-obronną. W czasie wojen polsko-krzyżackich zamek bywał przejściowo w rękach Krzyżaków. Pierwotnie miał kształt zbliżony do kwadratu (ok. 43 × 45 m), z wewnętrznym dziedzińcem i cylindryczną wieżą. Jej nadbudowa ciągnęła się aż do XVI wieku.

Jak większość średniowiecznych zamków, posiadał elementy obronne: grube mury, otwory strzelnicze, system bramny oraz fosę. Mimo to budowla była kilkakrotnie zdobywana w trakcie konfliktów zbrojnych. W XVI wieku utraciła znaczenie militarne i stała się rezydencję biskupią, m.in. z inicjatywy kardynała Andrzeja Batorego.

Po I rozbiorze Polski Reszel znalazł się w granicach Prus. Na początku XIX wieku w zamku urządzono więzienie. Z tego okresu pochodzi m.in. historia Barbary Zdunk – ostatniej w Europie kobiety straconej za czary (1811 r.). Natomiast w późniejszych latach obiekt stopniowo niszczał.

Prace restauracyjne rozpoczęły się jeszcze w okresie międzywojennym i kontynuowano po II wojnie światowej. Obecnie zamek jest w bardzo dobrym stanie technicznym. Mieści się tu muzeum (oddział Muzeum Warmii i Mazur), galeria sztuki współczesnej także hotel oraz restauracja. Zdarzają się również wydarzenia kulturalne i wystawy czasowe.

Kościół św. Piotra i Pawła w Reszlu

Początki świątyni sięgają drugiej połowy XIV wieku – najprawdopodobniej około 1360 roku. W kolejnych stuleciach kościół był rozbudowywany i odbudowywany po licznych pożarach, które wielokrotnie nawiedzały miasto.

Obecny wystrój wnętrza w dużej mierze pochodzi z XIX wieku (efekt prac restauracyjnych w duchu neogotyckim), jednak zachowana została gotycka bryła świątyni, także układ przestrzenny oraz część detali architektonicznych. W tym również zabytkowe portale.

Kościół jest budowlą trójnawową, halową i orientowaną. Jego charakterystyczna, kwadratowa wieża (nadbudowywana w różnych okresach) wznosi się na wysokość około 52 metrów i stanowi dominantę panoramy miasta. Natomiast wnętrze przykryte jest sklepieniem gwiaździstym. Wspiera się ono na czterech parach filarów i półfilarów. Na zewnątrz uwagę zwracają liczne gzymsy, blendy, a także dekoracyjne detale typowe dla ceglanego gotyku warmińskiego.

Kościół pełni niezmiennie funkcję świątyni parafialnej i pozostaje jednym z najlepiej zachowanych przykładów gotyckiej architektury sakralnej w regionie.

Gotycki zamek i kościół w Reszlu, a inne atrakcje miasta

Warto zwrócić uwagę również na zachowaną średniowieczną strukturę urbanistyczną miasta, gotyckie mosty nad rzeką Sajną oraz klimatyczną zabudowę starówki z rynkiem i kamienicami.

Miłośnikom architektury obronnej polecamy także inne warmińskie zamki, m.in.:

Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie
Zamek Biskupów Warmińskich w Lidzbarku Warmińskim

Obiekty te – podobnie jak Reszel – należą do najcenniejszych przykładów gotyckiej architektury na Warmii i pozostają ważnymi ośrodkami kultury oraz turystyki regionu.