Archikatedra św Jana Chrzciciela – Warszawa

Archikatedra św Jana Chrzciciela, a dokładniej archikatedra Męczeństwa św. Jana Chrzciciela w Warszawie, znajduje się na Starym Mieście, przy ulicy Świętojańskiej. To jedna z najważniejszych świątyń w stolicy i jednocześnie jeden z najstarszych kościołów Warszawy. Jej położenie sprawia, że podczas spaceru po historycznym centrum miasta właściwie nie sposób jej pominąć. W pobliżu znajdują się między innymi Zamek Królewski w Warszawie, Rynek Starego Miasta, Barbakan oraz wiele innych zabytków.

Warszawska archikatedra ma ogromne znaczenie nie tylko religijne, ale również historyczne i kulturalne. W jej murach rozgrywały się wydarzenia ważne dla dziejów Polski. Odbywały się tutaj między innymi śluby królewskie, uroczystości związane z koronacjami, zaprzysiężenie Konstytucji 3 maja oraz pogrzeby wybitnych Polaków. Z katedrą związany był również jeden z najbardziej znanych kaznodziejów w historii Polski – Piotr Skarga.

Dzisiaj archikatedra św. Jana Chrzciciela jest jednym z najważniejszych zabytków warszawskiego Starego Miasta i miejscem, które warto odwiedzić podczas zwiedzania Warszawy.

Historia archikatedry św. Jana Chrzciciela

Historia warszawskiej katedry sięga przełomu XIII i XIV wieku. W miejscu, w którym znajduje się dzisiejsza świątynia, początkowo stała drewniana kaplica zamkowa. Około sto lat później zastąpiono ją murowanym kościołem gotyckim. Nie był on jednak podobny do obecnej budowli. Przez kolejne stulecia świątynia była wielokrotnie rozbudowywana, a do jej bryły dodawano kolejne kaplice i elementy architektoniczne.

Poważne zniszczenia przyniósł huragan, który nawiedził Warszawę w 1602 roku. Uszkodzenia były na tyle duże, że konieczna stała się odbudowa kościoła. W jej wyniku świątynia otrzymała między innymi wczesnobarokową fasadę. Kilkadziesiąt lat później, w 1650 roku, wzniesiono wysoką dzwonnicę.

Zmieniało się również wnętrze warszawskiej katedry. XVI-wieczny gotycki ołtarz zastąpiono później barokowym. Kolejna duża przebudowa nastąpiła w XIX wieku. Wówczas świątynia otrzymała formę neogotyku angielskiego. Projekt przebudowy przygotował architekt Adam Idźkowski.

Najtragiczniejszy rozdział w historii archikatedry przypadł jednak na XX wiek. Podczas II wojny światowej kościół został niemal całkowicie zniszczony. Szczególnie dramatyczne wydarzenia miały miejsce podczas Powstania Warszawskiego. Po wojnie świątynię odbudowano, przy czym zdecydowano się odtworzyć ją w formie nawiązującej do wcześniejszej gotyckiej architektury, a nie do XIX-wiecznego neogotyku.

Ponowna konsekracja odbudowanej świątyni odbyła się w 1960 roku. Dokonał jej prymas Polski Stefan Wyszyński. W tym samym okresie kościół otrzymał tytuł bazyliki mniejszej.

Świątynia została katedrą w 1798 roku, natomiast trzydzieści lat później podniesiono ją do rangi archikatedry. Wcześniej pełniła funkcję kolegiaty. Wraz z zabytkowym Starym Miastem została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Archikatedra św Jana Chrzciciela – architektura i wnętrze

Archikatedra św Jana Chrzciciela jest jednym z tych warszawskich zabytków, które najlepiej oglądać zarówno z zewnątrz, jak i od środka. Zobaczenie całej fasady nie jest jednak łatwe. Świątynię wciśnięto bowiem w gęstą zabudowę Starego Miasta, pomiędzy kamienice przy stosunkowo wąskiej ulicy Świętojańskiej. Z tego powodu również wykonanie zdjęcia całego kościoła może być nieco problematyczne.

Jednym z charakterystycznych elementów archikatedry jest trójkątny szczyt górujący nad główną fasadą. Jej obecny wygląd nawiązuje do gotyckiego charakteru świątyni, który został przywrócony podczas powojennej odbudowy.

Po wejściu do środka warto zwrócić uwagę na surowe i dostojne gotyckie wnętrze oraz charakterystyczne gwiaździste sklepienie. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Częstochowskiej.

Ciekawym elementem wyposażenia są barokowe drewniane stalle z figurami świętych. Były one darem króla Jana III Sobieskiego, który ofiarował je jako wotum dziękczynne za zwycięstwo pod Wiedniem. Podczas II wojny światowej figury zostały zniszczone, dlatego te, które można dziś oglądać w świątyni, są efektem późniejszej rekonstrukcji.

Warto zajrzeć również do barokowej kaplicy Baryczków. Znajduje się w niej cenny krucyfiks, który udało się uratować przed wojennym zniszczeniem. Kolejnym miejscem, na które warto zwrócić uwagę, jest Kaplica Literacka. Są w niej relikwie świętego Zygmunta Szczęsnego Felińskiego.

Podczas zwiedzania archikatedry zobaczycie także liczne pomniki, epitafia i pamiątkowe tablice, które upamiętniają ważne postacie i wydarzenia z historii Polski.

Groby znanych Polaków w archikatedrze warszawskiej

Archikatedra św. Jana Chrzciciela jest również miejscem spoczynku wielu wybitnych postaci związanych z historią Polski. Warto zatrzymać się tutaj na chwilę przy mauzoleum prymasa Stefana Wyszyńskiego.

W świątyni znajdują się także groby i nagrobki między innymi dawnych książąt mazowieckich oraz prezydentów Gabriela Narutowicza i Ignacego Mościckiego. Spoczywa tutaj również premier Ignacy Jan Paderewski oraz wybitny pisarz i laureat Nagrody Nobla Henryk Sienkiewicz.

Dzięki temu wizyta w archikatedrze jest nie tylko okazją do zobaczenia zabytkowej świątyni, ale również swoistą lekcją historii Polski. Spacerując po jej wnętrzu, można odnaleźć ślady kolejnych epok i przypomnieć sobie osoby, które odegrały ważną rolę w dziejach naszego kraju.

Czy warto odwiedzić archikatedrę św. Jana Chrzciciela w Warszawie?

Jeżeli zwiedzacie Stare Miasto w Warszawie, zdecydowanie warto zajrzeć do archikatedry św. Jana Chrzciciela. Jej ogromnym atutem jest lokalizacja – znajduje się przy jednej z najważniejszych tras spacerowych historycznego centrum, niedaleko Zamku Królewskiego i Rynku Starego Miasta.

To miejsce szczególne przede wszystkim ze względu na swoją historię. Przez setki lat świątynia była świadkiem najważniejszych wydarzeń w dziejach Warszawy i Polski. Była wielokrotnie przebudowywana, przetrwała wojny i została niemal całkowicie zniszczona podczas II wojny światowej, a następnie odbudowana.

Dzisiaj archikatedra św. Jana Chrzciciela w Warszawie jest jednym z najważniejszych zabytków Starego Miasta. Warto wejść do środka nie tylko ze względu na architekturę i wystrój, ale również po to, aby poczuć wyjątkową atmosferę miejsca, które przez wieki było świadkiem historii Polski.