Górny i Dolny Rynek w Ołomuńcu - Czechy

Górny i Dolny Rynek w Ołomuńcu tworzą historyczne centrum miasta i należą do najpiękniejszych placów w całych Czechach. Dzieli je zaledwie kilkadziesiąt metrów, dlatego podczas zwiedzania praktycznie nie zauważycie momentu przejścia z jednego na drugi. Wystarczy krótki spacer, aby podziwiać zabytkowe kamienice, fontanny, kolumny oraz monumentalny ratusz z jednym z najbardziej niezwykłych zegarów astronomicznych w Europie.

To właśnie tutaj od stuleci koncentrowało się życie mieszkańców Ołomuńca. Dawniej odbywały się targi, uroczystości miejskie i najważniejsze wydarzenia handlowe, dziś natomiast oba rynki są ulubionym miejscem spacerów turystów i mieszkańców.

Górny Rynek – reprezentacyjne centrum Ołomuńca

Spośród dwóch historycznych placów zdecydowanie większe znaczenie ma Górny Rynek (Horní náměstí). Zajmuje około 15 tysięcy metrów kwadratowych i od wieków stanowi reprezentacyjne serce miasta.

Trudno uwierzyć, że w XIII wieku znajdowały się tutaj podmokłe tereny i bagna. Dopiero po ich osuszeniu wytyczono ogromny plac, wokół którego zaczęły powstawać domy najbogatszych mieszkańców Ołomuńca. Do dziś większość kamienic zachowała reprezentacyjny charakter, a część z nich nosi miano pałaców miejskich.

Od końca XIX wieku aż do 1954 roku przez rynek kursowały tramwaje. Na szczęście później przeniesiono je na sąsiednie ulice, dzięki czemu dziś plac jest znacznie bardziej przyjazny pieszym i można spokojnie podziwiać jego zabytkową zabudowę.

Najważniejszą budowlą jest oczywiście gotycki ratusz, który nieprzerwanie od wieków pełni funkcję siedziby władz miasta. Wokół niego stoją pięknie odrestaurowane kamienice, historyczna apteka, Teatr Morawski oraz kilka barokowych fontann. Nad wszystkim góruje wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Kolumna Trójcy Przenajświętszej – jeden z najcenniejszych zabytków baroku w Europie.

Kolumna Trójcy Przenajświętszej – zabytek UNESCO

Najbardziej charakterystycznym symbolem Górnego Rynku jest monumentalna kolumna świętej Trójcy. Powstała w pierwszej połowie XVIII wieku jako wotum wdzięczności za ustanie epidemii dżumy.

Ma około 35 metrów wysokości i jest największą barokową kolumną morową w Europie. Bogato zdobiona licznymi rzeźbami świętych oraz scenami religijnymi została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W jej wnętrzu znajduje się niewielka kaplica, o której wielu turystów nawet nie wie.

To właśnie przy tej kolumnie najczęściej zatrzymują się osoby odwiedzające Ołomuniec po raz pierwszy.

Zegar astronomiczny w Ołomuńcu

Jedną z największych atrakcji rynku jest również zegar astronomiczny umieszczony na ścianie ratusza. W przeciwieństwie do słynnego zegara w Pradze wyróżnia się on nietypowym wyglądem oraz ciekawą historią.

Na pierwszy rzut oka trudno nawet stwierdzić, że jest to zegar. Składa się z wielu tarcz pokazujących między innymi godziny, minuty, dzień miesiąca, znaki zodiaku oraz kolejne fazy kalendarza. Całość uzupełniają ruchome figurki, które o pełnych godzinach rozpoczynają krótkie przedstawienie.

Każdy pokaz wygląda nieco inaczej, ponieważ figurki poruszają się w różnych konfiguracjach. Dzięki temu nawet kilkukrotne odwiedzenie rynku pozwala zauważyć nowe szczegóły.

Historia zegara sięga XV wieku. Pierwszy mechanizm został jednak zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej. Odbudowano go kilkadziesiąt lat później, lecz kolejny raz przestał działać na początku XIX wieku. Dopiero pod koniec XIX stulecia zamontowano nowy mechanizm.

Obecny wygląd zawdzięcza przebudowie przeprowadzonej w latach pięćdziesiątych XX wieku według projektu Karela Svolińskiego. W czasach komunistycznych klasyczne postacie świętych zastąpiono robotnikami, naukowcami i przedstawicielami różnych zawodów. Choć po upadku komunizmu pojawiły się pomysły przywrócenia wcześniejszego wyglądu, ostatecznie pozostawiono socrealistyczną dekorację jako świadectwo historii Czechosłowacji. Dzięki temu jest to prawdopodobnie jedyny zegar astronomiczny w Europie ozdobiony motywami socrealizmu.

Dolny Rynek – spokojniejsza część historycznego centrum

Zaledwie kilka kroków od Górnego Rynku znajduje się Dolny Rynek (Dolní náměstí). Jest mniejszy i znacznie spokojniejszy, jednak również należy do najstarszych części Ołomuńca.

Już w XIII wieku mieszkali tutaj kupcy i rzemieślnicy, którzy prowadzili handel oraz rozwijali gospodarkę miasta. Chociaż większość kamienic zachowała średniowieczne, gotyckie fundamenty, ich elewacje były wielokrotnie przebudowywane. Obecnie dominują tu fasady barokowe i późnorenesansowe, nadające placowi elegancki charakter.

Najbardziej reprezentacyjnym budynkiem jest pałac Hauenschilda. Jeden z najładniejszych zabytków w całym Ołomuńcu.

Spacerując po placu warto zwrócić uwagę również na barokową kolumnę morową z figurą Matki Bożej, dwie efektowne fontanny – Neptuna i Jowisza – oraz XVII-wieczny kościół kapucynów.

Górny i Dolny Rynek w Ołomuńcu – ile czasu warto przeznaczyć na zwiedzanie?

Choć przejście między oboma rynkami zajmuje zaledwie kilka minut, na spokojne zwiedzanie całego historycznego centrum warto przeznaczyć przynajmniej dwie godziny.

To idealne miejsce, aby usiąść w jednej z licznych kawiarni, obejrzeć pokaz zegara astronomicznego, sfotografować Kolumnę Trójcy Przenajświętszej i po prostu poczuć atmosferę jednego z najpiękniejszych miast Moraw.

Czy warto zobaczyć Górny i Dolny Rynek w Ołomuńcu?

Zdecydowanie tak. Górny i Dolny Rynek są wizytówką Ołomuńca i miejscem, od którego najlepiej rozpocząć zwiedzanie miasta. To tutaj znajdują się najważniejsze zabytki, najpiękniejsze kamienice oraz wyjątkowy zegar astronomiczny, którego nie sposób pomylić z żadnym innym w Europie.