Sanktuarium Fatimskie w Turzy Śląskiej
Sanktuarium Fatimskie w Turzy Śląskiej
Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej w Turzy Śląskiej, często bywa nazywane Śląską Fatimą. Historia objawień Matki Bożej w portugalskiej Fatimie jest powszechnie znana. W 1917 roku Maryja ukazała się trojgu dzieciom – Łucji dos Santos oraz jej kuzynom, Hiacyncie i Franciszkowi Marto. Przekazane przez Nią orędzie wzywało przede wszystkim do nawrócenia, pokuty, modlitwy różańcowej oraz wynagradzania za grzechy świata. Fatima szybko stała się jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych na świecie, jednak nie każdy wierny może udać się do Portugalii. Dlatego w wielu krajach powstawały kościoły i sanktuaria nawiązujące do fatimskich objawień.
Sanktuarium w Turzy jest to najstarszy w Polsce kościół noszący wezwanie Matki Bożej Fatimskiej, a zarazem najstarsze polskie miejsce kultu Fatimskiej Pani. Chociaż tutejsza świątynia nie zachwyca monumentalnymi rozmiarami, przyciąga pielgrzymów niezwykłą historią, atmosferą skupienia oraz mocno zakorzenioną tradycją nabożeństw pokutnych.
Gdzie znajduje się Sanktuarium Fatimskie w Turzy Śląskiej?
Turza Śląska jest niewielką miejscowością położoną w powiecie wodzisławskim, w gminie Gorzyce. Od centrum Wodzisławia Śląskiego dzieli ją zaledwie kilka kilometrów. Niedaleko znajduje się również granica polsko-czeska, dlatego sanktuarium można odwiedzić podczas wycieczki po południowej części województwa śląskiego albo połączyć jego zwiedzanie z wyprawą do Czech.
Kościół stoi przy ulicy Tysiąclecia 15, na niewielkim wzniesieniu. Przy sprzyjającej pogodzie z okolicy rozciągają się widoki na zielone tereny południowego Górnego Śląska, a na horyzoncie można dostrzec pasma górskie. Położenie z dala od dużych miast sprzyja wyciszeniu i sprawia, że sanktuarium zachowuje kameralny charakter.
Historia Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej w Turzy Śląskiej
Turza Śląska przez długi czas nie posiadała własnego kościoła, a jej mieszkańcy należeli do parafii w Jedłowniku. Po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęto starania o budowę miejscowej świątyni. Inicjatorem przedsięwzięcia był proboszcz jedłownicki ks. Alfons Januszewicz, natomiast realizację tego zamierzenia powierzono ks. Ewaldowi Kasperczykowi.
Ważnym momentem w dziejach przyszłego sanktuarium był 12 maja 1947 roku. W przeddzień trzydziestej rocznicy pierwszego objawienia Matki Bożej w Fatimie ks. Ewald Kasperczyk zaproponował, aby właśnie Fatimska Pani została patronką powstającego kościoła. Był to wybór niezwykle odważny, ponieważ kult objawień fatimskich nie był wówczas w Polsce tak rozpowszechniony jak obecnie.
Przed rozpoczęciem prac duchowny poprosił mieszkańców, aby wzajemnie wybaczyli sobie wszystkie krzywdy i nieporozumienia. Nowa świątynia miała więc od początku powstawać nie tylko dzięki wysiłkowi budowniczych, ale również na fundamencie pojednania lokalnej społeczności.
Budowa trwała około półtora roku, choć nie obyło się bez problemów i chwilowego wstrzymania prac przez ówczesne władze. Jesienią 1948 roku kościół był już gotowy. Dnia 13 października, w rocznicę ostatniego objawienia fatimskiego, do świątyni wprowadzono obraz Matki Bożej Fatimskiej namalowany przez Franciszka Worka. Uroczystego poświęcenia kościoła dokonał 14 listopada 1948 roku biskup Stanisław Adamski.
Wkrótce do Turzy Śląskiej zaczęli przybywać pierwsi pielgrzymi. Mówiono o otrzymywanych tutaj łaskach, nawróceniach oraz wysłuchanych modlitwach. Miejscowość stopniowo stawała się znana jako Śląska Fatima, mimo że rozwijający się ruch pielgrzymkowy nie był dobrze widziany przez komunistyczne władze.
Figura Matki Bożej Fatimskiej i rozwój kultu
Kolejnym ważnym wydarzeniem było sprowadzenie w 1959 roku figury Matki Bożej wykonanej w Fatimie. Dnia 29 sierpnia przywieziono ją do Turzy Śląskiej, a następnie figura rozpoczęła peregrynację po parafiach diecezji katowickiej i opolskiej.
Nawiedzenie figury gromadziło ogromne rzesze wiernych. W wielu miejscach liczba spowiedzi oraz przyjętych Komunii Świętych była większa niż podczas rekolekcji i misji parafialnych. Peregrynacja przyczyniła się do dalszego rozwoju kultu Matki Bożej Fatimskiej, chociaż z powodu sprzeciwu władz państwowych została przerwana.
Po śmierci ks. Ewalda Kasperczyka w 1980 roku jego dzieło kontynuował ks. Gerard Nowiński. W 1981 roku erygowano w Turzy Śląskiej samodzielną parafię, natomiast w 1997 roku kościół został oficjalnie ustanowiony sanktuarium przez arcybiskupa Damiana Zimonia.
Jedna z najważniejszych uroczystości w historii Śląskiej Fatimy odbyła się 13 czerwca 2004 roku. Obraz Matki Bożej Fatimskiej otrzymał wówczas papieskie korony, które nałożył nuncjusz apostolski w Polsce, arcybiskup Józef Kowalczyk. Była to pierwsza w naszym kraju koronacja obrazu Matki Bożej Fatimskiej.
Noce Pokuty i Wynagrodzenia w Turzy Śląskiej
Sanktuarium Fatimskie w Turzy Śląskiej słynie przede wszystkim z Nocy Pokuty i Wynagrodzenia. Tradycja tych nocnych czuwań rozpoczęła się w 1978 roku. Obecnie odbywają się one regularnie z 29. na 30. dzień każdego miesiąca.
Program nabożeństwa nawiązuje do wezwania Maryi do modlitwy, pokuty i wynagradzania za grzechy. Wierni uczestniczą między innymi we Mszy Świętej, adoracji, modlitwie różańcowej i procesji światła. Ważną częścią czuwania jest możliwość skorzystania z sakramentu pokuty. W czasie największych uroczystości konfesjonały ustawiane są także na zewnątrz, na kościelnym placu nazywanym Rajskim.
Charakterystycznym elementem nocy pokutnych jest również nabożeństwo nawiązujące do wydarzeń w Syrakuzach, gdzie w 1953 roku miał płakać wizerunek Niepokalanego Serca Maryi. To właśnie pamiątka tamtych wydarzeń wpłynęła na wybór terminu comiesięcznych czuwań.
Dni Chorych i odpusty fatimskie
W Turzy Śląskiej organizowane są również Dni Chorych, odbywające się 13 dnia każdego miesiąca. Przybywający do sanktuarium uczestniczą we Mszy Świętej, adoracji oraz specjalnym błogosławieństwie Najświętszym Sakramentem. Jest to jedna z najważniejszych i najstarszych tradycji tego miejsca.
Z kolei w niedziele przypadające po 13 dniu miesiąca odbywają się odpusty fatimskie, szczególnie uroczyście obchodzone od maja do października. Towarzyszą im nabożeństwa różańcowe, procesje światła oraz bogata oprawa liturgiczna.
Warto jednak pamiętać, że terminy i szczegółowy program uroczystości mogą się zmieniać. Przed planowanym przyjazdem najlepiej sprawdzić aktualne ogłoszenia zamieszczane przez parafię i sanktuarium.
Jak wygląda kościół Matki Bożej Fatimskiej?
Osoby spodziewające się monumentalnej bazyliki mogą poczuć się zaskoczone. Sanktuarium w Turzy Śląskiej nie jest wielką i bogato dekorowaną świątynią. Kościół pozostaje stosunkowo niewielki, ma prostą bryłę i jasną elewację. Jego wygląd przypomina, że powstawał tuż po wojnie dzięki wielkiemu zaangażowaniu miejscowej społeczności.
Skromna architektura nie odbiera jednak temu miejscu uroku. Wnętrze jest zadbane i wypełnione elementami nawiązującymi do objawień fatimskich. Uwagę zwraca polichromia przedstawiająca sceny związane z orędziem przekazanym Łucji, Hiacyncie i Franciszkowi.
Najważniejszym obiektem w kościele jest znajdujący się nad głównym ołtarzem koronowany obraz Matki Bożej Fatimskiej. Wizerunek bywa zasłaniany innym obrazem i uroczyście odsłaniany podczas nabożeństw. W świątyni znajduje się także figura Fatimskiej Pani. Chociaż wyposażenie nie jest tak bogate jak w wielu zabytkowych sanktuariach, wystrój tworzy spójną opowieść o historii tego miejsca i rozwijającym się tutaj kulcie maryjnym.
Czy warto odwiedzić Śląską Fatimę?
Sanktuarium w Turzy Śląskiej warto zobaczyć przede wszystkim ze względu na jego znaczenie religijne oraz ciekawą powojenną historię. Nie jest to typowa atrakcja turystyczna z bogatym zabytkowym wyposażeniem, lecz miejsce modlitwy, pielgrzymowania i wyciszenia. Największe uroczystości przyciągają tłumy wiernych, natomiast w zwykłe dni panują tutaj cisza i spokój.
Śląska Fatima może zainteresować zarówno pielgrzymów, jak i osoby poznające zabytki sakralne regionu. Wizyta nie musi trwać długo, dlatego łatwo włączyć ją do większej wycieczki po okolicach Wodzisławia Śląskiego, Pszowa, Rybnika albo polsko-czeskiego pogranicza.
Co warto zobaczyć w pobliżu Turzy Śląskiej?
Niedaleko znajduje się jeszcze jedno ważne miejsce pielgrzymkowe, czyli Sanktuarium Matki Bożej Uśmiechniętej w Pszowie. Warto zwrócić uwagę na monumentalną barokową bazylikę górującą nad miastem oraz czczony w niej wizerunek Matki Bożej Pszowskiej.
Innym ciekawym miejscem są Kokoszyce, będące dzielnicą Wodzisławia Śląskiego. Stoi tam dawny pałac rodziny Rufferów, przekształcony w archidiecezjalny dom rekolekcyjny. Obiekt otacza rozległy park, a z samym miejscem związana jest również postać biskupa Stanisława Adamskiego.
Sanktuarium Fatimskie w Turzy Śląskiej można więc odwiedzić podczas jednodniowej wycieczki śladami najciekawszych kościołów, sanktuariów i rezydencji ziemi wodzisławskiej. Choć sama świątynia jest niepozorna, jej historia oraz znaczenie dla polskiego kultu Matki Bożej Fatimskiej sprawiają, że zdecydowanie zasługuje na uwagę.
foto: własne
