Drewniany kościół w Wiśle Głębcach

Wśród beskidzkich stoków, nieco na uboczu głównych turystycznych tras Wisły, stoi świątynia, obok której nie przejdziecie obojętnie. Drewniany kościół w Wiśle Głębcach pod wezwaniem  Znalezienia Krzyża Świętego przyciąga uwagę smukłą wieżą, gontowym dachem i niezwykłą historią. To jedno z tych miejsc, gdzie architektura, historia i górski krajobraz tworzą wyjątkową całość.

Drewniany kościół w Wiśle Głębcach – historia, która zaczęła się w Połomii

Choć kościół w Wiśle Głębcach wygląda jak stara beskidzka świątynia, jego historia jest bardziej złożona. Sam obiekt powstał stosunkowo niedawno – w latach 1981–1983. Najcenniejszym elementem budowli jest jednak zabytkowa drewniana wieża pochodząca z dawnego kościoła w Połomii niedaleko Jastrzębia-Zdroju.

Wieża powstała w 1575 roku i przez stulecia była częścią kościoła pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Świątynia w Połomii przetrwała wojny, remonty i przebudowy. Jednak w 1969 roku została poważnie zniszczona podczas gwałtownej burzy. Zawaliła się nawa, a ocalała jedynie solidna drewniana wieża. Dzięki decyzji konserwatorów i lokalnej społeczności udało się ją uratować i przenieść do Wisły Głębiec, gdzie otrzymała drugie życie.

Nowy kościół połączono z historyczną wieżą, tworząc niezwykle interesujące zestawienie dawnej architektury drewnianej z nowoczesną konstrukcją. Świątynię poświęcono 12 czerwca 1983 roku, a rok później ustanowiono tu parafię pw. Znalezienia Krzyża Świętego.

Architektura – tradycja i nowoczesność w beskidzkim wydaniu

Kościół w Wiśle Głębcach często nazywany jest drewnianym, choć w rzeczywistości jego korpus ma konstrukcję żelbetową obłożoną drewnem. Projekt przygotowali architekci Piotr Wzorek i Marek Cempiel, a konstrukcję opracował Kazimierz Binek.

Smukła wieża, o której wspomnieliśmy wyżej, wysoka na ponad 30 metrów, zachowała cechy późnogotyckiej architektury drewnianej. Pokryta gontem, zakończona izbicą i ostrosłupowym hełmem, doskonale wpisuje się w beskidzki krajobraz.

Cała bryła świątyni została harmonijnie wkomponowana w stok wzgórza opadającego ku dolinie potoku Kopydło. Szeroki dach niemal dotyka ziemi, dzięki czemu kościół wygląda, jakby wyrastał z górskiego zbocza. To przykład architektury, która nie dominuje nad otoczeniem, lecz staje się jego częścią.

Wnętrze pełne światła i drewna

Wnętrze świątyni zaskakuje prostotą i spokojem. Dominują naturalne materiały, jasne drewno oraz światło wpadające przez okna rozmieszczone w charakterystyczny sposób pod połaciami dachu. Dzięki temu przestrzeń wydaje się ciepła i bardzo kameralna.

Wystrój nie jest przesadnie bogaty, ale właśnie ta oszczędność tworzy wyjątkowy klimat. Uwagę przyciąga przede wszystkim połączenie nowoczesnego wnętrza z historyczną wieżą, która przypomina o wielowiekowej historii beskidzkiego i śląskiego budownictwa sakralnego.

Kościół należy dziś do Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego, będącego jedną z najciekawszych atrakcji kulturowych regionu.

Drewniany kościół w Wiśle Głębcach – ciekawostki

Zabytkowa wieża, która ma ponad 450 lat i powstała na długo przed tym, zanim Wisła stała się popularnym górskim uzdrowiskiem i miejscowością turystyczną. Choć większość turystów uważa kościół za klasyczny drewniany obiekt sakralny, jego główna konstrukcja powstała z żelbetu. Natomiast drewnem obłożono go głównie dla zachowania regionalnego charakteru.

Wieża jest jedyną zachowaną częścią dawnej świątyni w Połomii. Gdyby nie przeniesienie jej do Wisły, prawdopodobnie bezpowrotnie zniknęłaby z mapy zabytków regionu.

Kościół znajduje się przy trasie prowadzącej z centrum Wisły w kierunku Kubalonki i Istebnej. To świetne miejsce na krótki postój podczas wycieczki po Beskidzie Śląskim.

W jednej z gablot przechowywany jest pasiak obozu koncentracyjnego. Widniejący na pasiaku numer 16670 to numer obozowy św. Maksymiliana Kolbe, który franciszkanin otrzymał po przybyciu do KL Auschwitz. To właśnie ojciec Kolbe dobrowolnie oddał życie za współwięźnia Franciszka Gajowniczka, stając się jednym z najbardziej znanych męczenników II wojny światowej. Nie znalazłam jednak w Internecie żadnego potwierdzenia czy jest to oryginalna pamiątka po świętym Maksymilianie czy tylko symboliczna.

Dlaczego warto odwiedzić kościół w Wiśle Głębcach?

W Beskidach nie brakuje pięknych drewnianych świątyń. Jednakże ta w Wiśle Głębcach wyróżnia się wyjątkową historią. To miejsce, w którym zabytkowa część jednego kościoła spotyka współczesną architekturę drugiego, a dawna śląska tradycja ocalała przed zapomnieniem.

Dla jednych będzie to ciekawy zabytek na Szlaku Architektury Drewnianej, dla innych spokojny punkt na mapie Wisły, z dala od tłocznego centrum. Niezależnie od powodu wizyty, kościół pw. Znalezienia Krzyża Świętego pozostawia po sobie wrażenie autentyczności i harmonii z beskidzką przyrodą.

Foto & Film: własne