Uzdrowisko Ustroń i beskidzkie piramidy

Ustroń kojarzy się przede wszystkim z górami, Równicą, Czantorią i charakterystycznymi budynkami w kształcie piramid. To właśnie one sprawiają, że trudno pomylić Ustroń z jakąkolwiek inną miejscowością w Beskidach. Znajdują się w Ustroniu – Zawodziu, czyli uzdrowiskowej części miasta, położonej na zboczach Równicy. Poznajcie z nami uzdrowisko Ustroń.

Zawodzie jest jednak czymś więcej niż tylko zespołem charakterystycznych sanatoriów. To miejsce, w którym historia uzdrowiska, powojenna architektura, górska przyroda i współczesne leczenie uzdrowiskowe tworzą niezwykłą całość. Można przyjechać tutaj na turnus rehabilitacyjny, ale równie dobrze wybrać się na zwykły spacer, zobaczyć słynne piramidy, zajrzeć do pijalni wód, odpocząć wśród zieleni, a przy okazji odwiedzić znajdujący się tutaj kościół Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata.

Gdzie znajduje się Uzdrowisko Ustroń?

Zawodzie jest wyraźnie inne od centrum miasta. Zamiast zwartej miejskiej zabudowy pojawiają się tutaj lasy, strome zbocza, sanatoria, pensjonaty i wspomniane wcześniej charakterystyczne budynki o geometrycznych kształtach.

To właśnie położenie jest jednym z największych atutów tej części Ustronia. Z jednej strony mamy uzdrowiskową infrastrukturę, z drugiej góry i dużą ilość zieleni. Spacerując po Zawodziu, można więc w ciągu kilkunastu minut przejść od typowo uzdrowiskowej zabudowy do miejsc, z których otwierają się widoki na beskidzkie zbocza.

Zawodzie jest także dobrym punktem wyjścia do poznawania innych atrakcji Ustronia. Stąd można planować spacery w stronę Równicy, zejść do centrum miasta albo połączyć pobyt w uzdrowisku ze zwiedzaniem pozostałych części miasta. Także w sąsiedztwie zwiedzicie Leśny Park Niespodzianek.

Jak powstało uzdrowisko Ustroń?

Historia uzdrowiskowa Ustronia jest znacznie starsza niż charakterystyczne piramidy. Miejscowość zaczęła rozwijać funkcje lecznicze już wiele lat temu. Prawdziwa rewolucja nastąpiła jednak w drugiej połowie XX wieku. W latach 60. rozpoczęto tworzenie ogromnej dzielnicy leczniczo-rehabilitacyjnej na zboczach Równicy. W 1967 roku Ustroń otrzymał status uzdrowiska, a Zawodzie zaczęło szybko zmieniać swoje oblicze. Powstał duży kompleks leczniczy obejmujący między innymi szpital, sanatoria, zakład przyrodoleczniczy oraz charakterystyczne domy leczniczo-rehabilitacyjne.

Dzisiaj trudno wyobrazić sobie Ustroń bez tej części miasta. Zawodzie stało się jednym z najważniejszych elementów jego tożsamości, a charakterystyczna architektura przyciąga nie tylko kuracjuszy, ale również turystów zainteresowanych nietypowymi budynkami i historią polskiej architektury.

Ustrońskie piramidy – wizytówka Zawodzia

Najbardziej rozpoznawalnym symbolem Zawodzia są oczywiście ustrońskie piramidy. Nie są one przypadkowym zbiorem podobnych budynków. Stanowią część zaplanowanego założenia urbanistycznego, którego autorami byli architekci Henryk Buszko, Aleksander Franta i Tadeusz Szewczyk. Natomiast pomysłodawcą przedsięwzięcia stał się Jerzy Ziętek – ówczesny wojewoda katowicki.

Budynki miały wkomponować się w górski krajobraz. Ich kształt przypomina namioty albo właśnie piramidy i sprawia, że z daleka wyglądają niemal jak część zbocza. Dzisiaj trudno uwierzyć, że powstały w czasach PRL-u. Zamiast typowych dla tego okresu prostych bloków otrzymano niezwykle charakterystyczny zespół architektoniczny, który stał się wizytówką Ustronia.

Według miejskich materiałów w Zawodziu znajduje się kilkanaście charakterystycznych piramid. Natomiast nad całym zespołem góruje ogromny budynek sanatorium „Równica”.

Dzisiaj piramidy są jednym z najciekawszych przykładów powojennej architektury w polskich uzdrowiskach. Zostały też zauważone poza samym Ustroniem. Dzielnica Zawodzie jest opisywana jako wyjątkowy przykład połączenia modernistycznej architektury z górskim krajobrazem.

Sanatorium Równica

Największym i najbardziej charakterystycznym obiektem Zawodzia jest Sanatorium Uzdrowiskowe Równica. Jego potężna bryła od razu zwraca uwagę, szczególnie gdy patrzymy na Zawodzie z dalszej części miasta.

Nie jest to jednak wyłącznie ciekawostka architektoniczna. Zawodzie od początku projektowano jako dużą dzielnicę leczniczą, dlatego budynki miały pełnić konkretne funkcje związane z pobytem kuracjuszy i rehabilitacją.

Współczesne Uzdrowisko Ustroń prowadzi zarówno leczenie i rehabilitację, jak i pobyty komercyjne oraz refundowane. W ofercie znajdują się między innymi pobyty z zabiegami, rehabilitacyjne oraz leczenie szpitalne i sanatoryjne finansowane przez NFZ lub ZUS.

Z czego słynie Uzdrowisko Ustroń?

Uzdrowisko wykorzystuje naturalne bogactwa regionu. Szczególne znaczenie ma ustrońska solanka jodkowo-bromowo-chlorkowa, wydobywana z odwiertów znajdujących się na głębokości około 1700 metrów. Według informacji Uzdrowiska stężenie solanki wynosi około 12,5 procent. Z tego dobrodziejstwa można skorzystać podczas ogólnodostępnej inhalacji w małej tężni na terenie kompleksu.

W lecznictwie wykorzystywana jest również borowina pochodząca z własnych złóż. Naturalne surowce są stosowane między innymi w zabiegach balneoterapeutycznych i rehabilitacyjnych.

Pijalnia wód w Ustroniu-Zawodziu

Podczas spaceru po Zawodziu warto zwrócić uwagę na Pijalnię Wód. Jej współczesna, przeszklona bryła została zaprojektowana tak, aby nawiązywać do charakterystycznej architektury dzielnicy.

Pijalnia znajduje się przy ulicy Sanatoryjnej. W jej pobliżu znajduje się również miejsce związane z ustrońską solanką. To jeden z punktów, które dobrze włączyć do spaceru po uzdrowiskowej części miasta.

Właśnie tutaj dobrze widać, że Zawodzie nie jest typowym osiedlem sanatoryjnym. Architektura, zieleń, góry i infrastruktura uzdrowiskowa zostały zaplanowane jako jeden większy organizm.

Spacer po Ustroniu-Zawodziu

Zawodzie najlepiej poznawać bez pośpiechu. Nie trzeba od razu ruszać na długi górski szlak. Można przejść się ulicami uzdrowiskowej części miasta, zobaczyć piramidy, pijalnię wód, sanatorium Równica i poszukać mniej oczywistych zakątków.

Warto również zwrócić uwagę na to, jak bardzo zmienia się krajobraz. Im wyżej podchodzimy, tym bardziej zabudowa ustępuje zieleni, a górskie otoczenie staje się wyraźniejsze.

Z Zawodzia można również ruszyć w stronę Równicy. Na zboczach góry znajdują się trasy spacerowe i szlaki turystyczne, a osoby zainteresowane historią religijną regionu mogą połączyć taki spacer z odwiedzeniem Leśnego sanktuarium protestanckiego – „Kamień Ewangelików” na Równicy. O Równicy i znajdujących się na jej zboczach atrakcjach pisaliśmy już szerzej w osobnym artykule.

Kościół w uzdrowiskowej części Ustronia

Jednym z mniej oczywistych punktów na mapie Zawodzia jest znajdujący się przy ulicy Sanatoryjnej kościół Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata, należący do parafii św. Brata Alberta.

Jego historia jest stosunkowo młoda, ale bardzo ciekawa i mocno związana z uzdrowiskowym charakterem tej części Ustronia. Pierwsza drewniana kapliczka powstała tutaj w 1992 roku właśnie z myślą o kuracjuszach i turystach. Dwa lata później wybudowano tymczasową kaplicę, a w 2000 roku erygowano parafię św. Brata Alberta.

Sam kościół jest na tyle interesujący, że poświęciliśmy mu osobny tekst.

Ustroń Zawodzie – nie tylko dla kuracjuszy

Choć Zawodzie kojarzy się przede wszystkim z sanatoriami i leczeniem uzdrowiskowym, nie trzeba być kuracjuszem, żeby docenić tę część Ustronia. To interesujące miejsce również na zwykły spacer podczas pobytu w Beskidzie Śląskim.

Największe wrażenie robi połączenie kilku pozornie odległych światów. Z jednej strony mamy nowoczesną medycynę, sanatoria i zabiegi, z drugiej charakterystyczną architekturę z czasów PRL-u, a wszystko to znajduje się na zielonych stokach Równicy.

Jeżeli więc podczas pobytu w Ustroniu zobaczycie na zboczu góry charakterystyczne trójkątne budynki, nie przechodźcie obok nich obojętnie. To właśnie Ustroń-Zawodzie – jedna z najbardziej niezwykłych dzielnic uzdrowiskowych w Polsce.

A jeśli chcecie poznać to miejsce dokładniej, warto połączyć spacer po piramidach z wizytą przy pijalni wód, podejściem w stronę Równicy oraz odwiedzeniem znajdującego się w Zawodziu kościoła Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata.

Foto: własne