Sanktuarium św Rity w Cascii

Sanktuarium św Rity w Cascii jest jednym z najbardziej znanych miejsc pątniczych Umbrii. Ustępuje chyba tylko Asyżowi, czyli miastu św. Franciszka. Cascia czyli kamienne miasteczko w regionie Umbria, w prowincji Perugia. Przyciąga pielgrzymów z całego świata. Na wzgórzu — wysokim, zielonym, wyniosłym nad okolicą — wznosi się monumentalna bazylika. Jej biel travertynu kontrastuje z umbryjskim krajobrazem. Natomiast obecność spektakularnej świątyni w tak niewielkiej miejscowości sprawia, że panorama Cascii jest niezwykle malownicza i podniosła.

Kim była święta Rita?

Święta Rita z Cascii urodziła się około 1381 roku we wsi Roccaporena, nieopodal Cascii. Nazywana jest często „patronką spraw trudnych i beznadziejnych”. Przeżyła życie pełne dramatów i cierpień, które później stały się inspiracją dla milionów wiernych. Rita była żoną, matką, wdową i wreszcie zakonnicą augustianką. Dzięki temu jej doświadczenia są bliskie wielu osobom w różnych sytuacjach życiowych. Po śmierci męża i dwóch synów, którzy zmarli w młodym wieku, wstąpiła do klasztoru w Cascii. Była znana z niezwykłej pokory, cierpliwości i modlitwy. W ostatnich latach życia doświadczyła na czole rany, którą wierni utożsamiają z cierniem z korony cierniowej Chrystusa — znak mistycznego uczestnictwa w Jego męce.

Jej kult rozwijał się stopniowo. Dopiero 24 maja 1900 roku papież Leon XIII kanonizował Ritę, nazywając ją „drogocenną perłą Umbrii”. Od tej pory bazylika w Cascii stała się jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w Europie.

Sanktuarium św Rity w Cascii – historia i architektura

Sanktuarium, jakie dziś znamy, jest w dużej mierze dziełem XX wieku: kamień węgielny położono 20 czerwca 1937 roku, a świątynię konsekrowano 18 maja 1947 roku, choć już wcześniej stary kościół i klasztor istniały tu od wieków. W 1955 roku papież Pius XII nadał świątyni tytuł bazyliki mniejszej.

Budynek powstał z myślą o harmonijnym połączeniu różnych stylów architektonicznych. Bazylika ma plan krzyża greckiego z centralną kopułą i czterema apsydami oraz elewację z białego travertynu. Przywodzi na myśl klasyczne włoskie kościoły. Nad portalem frontowym znajdują się płaskorzeźby i sceny z życia św. Rity, które wprowadzają w atmosferę duchowej podróży jeszcze zanim przekroczy się próg świątyni. Po bokach fasady wznoszą się strzeliste, ośmioboczne wieże dzwonne.

Wnętrze — pełne symboliki i sztuki

Wnętrze bazyliki jest niezwykle bogato dekorowane. Freski, mozaiki i malowidła zdobią ściany i sklepienia, opowiadając historię życia św. Rity oraz sceny biblijne. Artyści tak różnorodni jak Luigi Montanarini, Luigi Filocamo, Silvio Consadori czy Gisberto Ceracchini tworzyli dzieła, które nadają wnętrzu monumentalny, a zarazem pełen duchowego napięcia charakter. Główny ołtarz oraz tabernakulum wykonane zostały przez wybitnego rzeźbiarza Giacomo Manzù, a ich elementy — jak motywy pszenicy, winorośli czy róż — odnoszą się do symboliki eucharystycznej i życia świętej.

Jednym z najważniejszych miejsc wewnątrz jest kaplica św. Rity, gdzie w szklanym relikwiarzu spoczywa ciało świętej — uważane za zachowane w stanie nienaruszonym przez wieki. Ta relikwia, otoczona kultem ogromnej liczby wiernych, jest dla wielu sercem pielgrzymki do Cascii.

Sanktuarium św Rity w Cascii – kościół górny i dolny

Kompleks sanktuaryjny obejmuje zarówno część główną — kościół górny, gdzie znajduje się kaplica z relikwiami — jak i kościół dolny, który w pierwotnym projekcie pełnił rolę krypt i miejsca modlitwy oraz adoracji. W dolnej części sanktuarium znajdują się groby błogosławionej Marii Teresy Fasce, również błogosławionego Simone Fidati.  Są tu też reliwie Cudu Eucharystycznego, który miał miejsce w 1330 roku.  Pasjonujący element duchowy, który wielu pielgrzymów przyciąga ku adoracji.

Cały kompleks obejmuje również stary klasztor augustianek, przy którym wciąż działa wspólnota zakonnych sióstr — to miejsce, gdzie św. Rita spędziła ponad 40 lat swojego życia zakonnego. Można tu zobaczyć jej cele, oryginalne przedmioty i miejsca modlitwy, a spacer po klasztornym dziedzińcu przypomina o autentycznej ludzkiej stronie tej niezwykłej świętej.

Atmosfera pielgrzymki i praktyczne informacje

Sanktuarium św. Rity to nie tylko budowla. To również przestrzeń modlitwy, ciszy i osobistego spotkania z duchowością. Cały obszar, położony wysoko na wzgórzu, oferuje także wspaniałe widoki na umbryjskie doliny i wzgórza, co czyni podróż także doświadczeniem estetycznym i kontemplacyjnym.

Pod względem praktycznym, Cascia i jego sanktuarium są dostępne zarówno samochodem, jak i komunikacją publiczną. Z większych miast Umbrii, takich jak Spoleto czy Norcia, kursują lokalne autobusy łączące je z Cascią, choć rozkłady bywają ograniczone i warto wcześniej zaplanować podróż.

Warto wiedzieć jednak, że duży parking znajduje się u podnóża wzniesienia, a na górę trzeba wejść lub wjechać schodami ruchomymi.

Sanktuarium św Rity w Cascii – noclegi, gastronomia i otoczenie

W Cascii oraz bezpośrednio wokół sanktuarium nie brakuje miejsc noclegowych. Od prostych pensjonatów po ofertę bardziej komfortowych hoteli dla pielgrzymów. Wiele z nich znajduje się w centrum miejscowości, skąd spacer do bazyliki zajmuje kilkanaście minut. Restauracje i trattorie serwują lokalne umbryjskie dania. Na przykład domowe makarony, świeże sery czy regionalny szafran z Cascii, który jest tutaj powszechnym składnikiem potraw. Można także znaleźć sklepy z pamiątkami sakralnymi, w których sprzedaje się różańce, kadzidła, obrazy oraz różane przedmioty związane ze św. Ritą.

Ciekawostki i pielgrzymkowe tradycje

Cascia i sanktuarium św. Rity mają swoje unikatowe zwyczaje. Co roku 22 maja przed bazyliką święci się róże, które potem rozdawane są wiernym i chorym. Upamiętniają one jeden z cudów czyli kwiaty zakwitłe zimą w ogrodzie Rity. Tamtejsze pielgrzymki często łączą także wizytę w Roccaporena, a więc w wiosce, gdzie Rita się urodziła, modliła i żyła jako młoda kobieta. Warto pójść na spacer do jej rodzinnego domu oraz miejsca modlitwy, zwanego „skałą modlitwy”, z której roztaczają się piękne widoki na okolicę.

Sanktuarium św. Rity w Cascii to miejsce wyjątkowe — duchowe i kulturowe. Łączy w sobie historię, sztukę, wiarę i ludzkie doświadczenia. Dla pielgrzymów i turystów jest to przestrzeń, w której każdy krok prowadzi nie tylko ku świętym relikwiom. Także ku refleksji nad własnym życiem, nadzieją i miłosierdziem, które św. Rita symbolizuje.

Jeśli będziecie w Cascii koniecznie powinniście też na chwilę wejść do kościoła św. Franciszka.

Foto: własne